Ενημέρωση
Δικαιώματα & Επιδόματα
Πλήρης οδηγός για τα οικονομικά επιδόματα, τα δικαιώματα και τις παροχές που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους στην Ελλάδα.
⚠️ Οι πληροφορίες αυτές είναι ενημερωτικές και βασίζονται στην ισχύουσα ελληνική νομοθεσία. Τα ποσά και οι προϋποθέσεις αναθεωρούνται περιοδικά. Για ακριβείς και ενημερωμένες πληροφορίες, απευθυνθείτε στον ΕΦΚΑ, τον ΟΠΕΚΑ ή στον δήμο σας.
Επιδόματα Αναπηρίας — ΟΠΕΚΑ
Χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ (Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης) μετά από αξιολόγηση αναπηρίας από ΚΕΠΑ.Επίδομα Βαριάς Αναπηρίας
~338€/μήνα
Προϋποθέσεις: Γνωμάτευση ΚΕΠΑ με ποσοστό ≥67%.
Επίδομα Βαριάς Νοητικής Υστέρησης
~569€/μήνα
Προϋποθέσεις: Γνωμάτευση ΚΕΠΑ με ποσοστό ≥80%.
Τα ποσά αναπροσαρμόζονται με Υπουργικές Αποφάσεις. Για τα ακριβή τρέχοντα ποσά και τις αιτήσεις επισκεφτείτε το opeka.gr ή τηλεφωνήστε στο 1564 (γραμμή ΟΠΕΚΑ).
Εκπαιδευτικά Δικαιώματα
Νόμος 3699/2008 & 4823/2021 — Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.1
Δωρεάν Ειδική Αγωγή
Κάθε παιδί με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δικαιούται δωρεάν ειδική αγωγή από τα 4 έως τα 22 έτη. Παρέχεται σε ΣΜΕΑΕ (Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής) ή με παράλληλη στήριξη στο γενικό σχολείο.2
Παράλληλη Στήριξη (ΠΣ)
Δυνατότητα ένταξης στο γενικό σχολείο με ειδικό εκπαιδευτικό που υποστηρίζει το παιδί μέσα στην τάξη. Εγκρίνεται από το ΚΕΣΥ μετά από αξιολόγηση.3
Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα (ΕΕΠ)
Κάθε μαθητής με αναπηρία έχει δικαίωμα σε εξατομικευμένο πρόγραμμα που σχεδιάζεται από ομάδα εκπαιδευτικών σε συνεργασία με τους γονείς.4
Προσαρμοσμένες Εξετάσεις
Παιδιά με πιστοποιημένες ανάγκες έχουν δικαίωμα σε ειδικές ρυθμίσεις στις εξετάσεις: επιπλέον χρόνος, προφορική εξέταση, χωριστό δωμάτιο κ.ά.5
Προτεραιότητα στα Πανεπιστήμια
Άτομα με αναπηρία ≥67% εισάγονται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση χωρίς εξετάσεις ή μέσω ειδικής κατηγορίας εισαγωγής (έως 5% επιπλέον θέσεις).6
Δωρεάν Μεταφορά
Παιδιά που φοιτούν σε ΣΜΕΑΕ δικαιούνται δωρεάν μεταφορά από και προς το σχολείο, εφόσον δεν υπάρχει κοντινή σχολική μονάδα.ΚΕΠΑ — Πιστοποίηση Αναπηρίας
Το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) εκδίδει τις γνωματεύσεις που απαιτούνται για τα επιδόματα και τις παροχές.1
Υποβολή Αίτησης
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή στα Κέντρα Κοινότητας. Απαιτείται ΑΜΚΑ, Αστυνομική Ταυτότητα και ιατρικές γνωματεύσεις.2
Ιατρική Εξέταση
Το άτομο εξετάζεται από υγειονομική επιτροπή ΚΕΠΑ που αποτελείται από ιατρούς. Αξιολογείται το ποσοστό αναπηρίας βάσει του αναθεωρημένου ΕΠΑ.3
Έκδοση Γνωμάτευσης
Εκδίδεται γνωμάτευση με το ποσοστό αναπηρίας και τη διάρκεια ισχύος (1-5 χρόνια ή μόνιμη). Μπορεί να υποβληθεί αίτηση επανεξέτασης.4
Αίτηση για Επιδόματα
Με τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ γίνεται αίτηση στον ΟΠΕΚΑ για τα αντίστοιχα επιδόματα. Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω opeka.gr ή στα ΚΕΠ.Λοιπές Παροχές & Διευκολύνσεις
Επιπλέον δικαιώματα και εκπτώσεις για άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους.Δωρεάν Φαρμακευτική Περίθαλψη
Φορέας: ΕΟΠΥΥ — eopyy.gov.gr
Δωρεάν/Μειωμένη Μετακίνηση
Απαιτείται: Κάρτα αναπηρίας ΟΠΕΚΑ ή γνωμάτευση ΚΕΠΑ.
Φορολογικές & Τελωνειακές Ελαφρύνσεις
Φορέας: ΑΑΔΕ — aade.gr
Κοινωνικό Τιμολόγιο ΔΕΗ & ΟΤΕ
Αίτηση: Στον πάροχο με γνωμάτευση ΚΕΠΑ.
Προτεραιότητα σε Δημόσιες Υπηρεσίες
Βάση: Ν. 4488/2017 — Αρχή Προστασίας Δικαιωμάτων ΑμεΑ.
Εργασιακά Δικαιώματα & Επιδότηση
Φορέας: ΔΥΠΑ (πρ. ΟΑΕΔ) — dypa.gov.gr
Χρήσιμες Επαφές & Φορείς
Σε ποιους να απευθυνθείτε για αιτήσεις, πληροφορίες και υποστήριξη.ΟΠΕΚΑ
Τηλ: 1564 | Web: opeka.gr
ΕΦΚΑ / ΚΕΠΑ
Τηλ: 1555 | Web: efka.gov.gr
ΕΟΠΥΥ
Τηλ: 210 6871800 | Web: eopyy.gov.gr
ΚΕΣΥ
Web: Μέσω του σχολείου ή Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης
Εθνική Αρχή Προστασίας Δικαιωμάτων ΑμεΑ
Τηλ: 213 1306000 | Web: Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας | Αναπηρία Τώρα: amea.gov.gr
Σύμβαση ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD): Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση (Ν. 4074/2012). Τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα στην ισότητα, στη συμμετοχή, στην αξιοπρέπεια και στην αυτόνομη διαβίωση.