Δικαιώματα & Επιδόματα ΑμεΑ: οδηγός για γονείς

💰

Επιδόματα Αναπηρίας - ΟΠΕΚΑ

Χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ (Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης) μετά από αξιολόγηση αναπηρίας από ΚΕΠΑ.

🧒

Επίδομα Βαριάς Αναπηρίας

~338€/μήνα

Χορηγείται σε άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω. Καταβάλλεται μέσω ΟΠΕΚΑ.

Προϋποθέσεις: Γνωμάτευση ΚΕΠΑ.

🧑

Επίδομα Βαριάς Νοητικής Υστέρησης

~569€/μήνα

Για άτομα με: α) Σοβαρή ή Βαριά Νοητική Υστέρηση, με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω και δείκτη νοημοσύνης 34 και κάτω, β) Σύνδρομο Down ή άλλα γενετικά σύνδρομα του χρωμοσώματος, με συνοδό σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση και με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω ή γ) Διαταραχή αυτιστικού φάσματος ή διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή ή αυτισμό ή σύνδρομο Asperger, με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω. Καταβάλλεται μέσω ΟΠΕΚΑ.

Προϋποθέσεις: Γνωμάτευση ΚΕΠΑ.

✅

Τα ποσά αναπροσαρμόζονται με Υπουργικές Αποφάσεις. Για τα ακριβή τρέχοντα ποσά και τις αιτήσεις επισκεφτείτε το opeka.gr ή τηλεφωνήστε στο 1564 (γραμμή ΟΠΕΚΑ).

🎓

Εκπαιδευτικά Δικαιώματα

Νόμος 3699/2008 & 4823/2021 - Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Δωρεάν Ειδική Αγωγή

Κάθε παιδί με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δικαιούται δωρεάν ειδική αγωγή από τα 4 έως τα 22 έτη. Παρέχεται σε ΣΜΕΑΕ (Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής) ή με παράλληλη στήριξη στο γενικό σχολείο.

Παράλληλη Στήριξη (ΠΣ)

Δυνατότητα ένταξης στο γενικό σχολείο με ειδικό εκπαιδευτικό που υποστηρίζει το παιδί μέσα στην τάξη. Εγκρίνεται από το ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. (Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης) μετά από αξιολόγηση.

Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα (ΕΕΠ)

Κάθε μαθητής με αναπηρία έχει δικαίωμα σε εξατομικευμένο πρόγραμμα που σχεδιάζεται από ομάδα εκπαιδευτικών σε συνεργασία με τους γονείς.

Προσαρμοσμένες Εξετάσεις

Παιδιά με πιστοποιημένες ανάγκες έχουν δικαίωμα σε ειδικές ρυθμίσεις στις εξετάσεις: επιπλέον χρόνος, προφορική εξέταση, χωριστό δωμάτιο κ.ά.

Προτεραιότητα στα Πανεπιστήμια

Άτομα με αναπηρία ≥67% εισάγονται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση χωρίς εξετάσεις ή μέσω ειδικής κατηγορίας εισαγωγής (έως 5% επιπλέον θέσεις).

Δωρεάν Μεταφορά

Παιδιά που φοιτούν σε ΣΜΕΑΕ (Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής) δικαιούνται δωρεάν μεταφορά από και προς το σχολείο.

📋

ΚΕΠΑ - Πιστοποίηση Αναπηρίας

Το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) εκδίδει τις γνωματεύσεις που απαιτούνται για τα επιδόματα και τις παροχές.

Υποβολή Αίτησης

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή στα Κέντρα Κοινότητας. Απαιτείται ΑΜΚΑ, Αστυνομική Ταυτότητα και ιατρικές γνωματεύσεις.

Ιατρική Εξέταση

Το άτομο εξετάζεται από υγειονομική επιτροπή ΚΕΠΑ που αποτελείται από ιατρούς. Αξιολογείται το ποσοστό αναπηρίας βάσει του αναθεωρημένου ΕΠΑ.

Έκδοση Γνωμάτευσης

Εκδίδεται γνωμάτευση με το ποσοστό αναπηρίας και τη διάρκεια ισχύος (1-5 χρόνια ή μόνιμη). Μπορεί να υποβληθεί αίτηση επανεξέτασης ή αίτηση επιδείνωσης.

Αίτηση για Επιδόματα

Με τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ γίνεται αίτηση στον ΟΠΕΚΑ για τα αντίστοιχα επιδόματα. Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω opeka.gr ή στα Κέντρα Κοινότητας του Δήμου.

🎁

Λοιπές Παροχές & Διευκολύνσεις

Επιπλέον δικαιώματα και εκπτώσεις για άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους.

🏥

Δωρεάν Φαρμακευτική Περίθαλψη

Άτομα με αναπηρία ≥80% δικαιούνται μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα και στις διαγνωστικές εξετάσεις. Οι ανασφάλιστοι καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ μέσω ειδικής κατηγορίας.

Φορέας: ΕΟΠΥΥ - eopyy.gov.gr

🚌

Δωρεάν Μετακίνηση

Ελεύθερη - δωρεάν μετακίνηση για άτομα με ποσοστό αναπηρίας >67%. Το δικαίωμα μετακίνησης με πλήρη απαλλαγή από την καταβολή κομίστρου στα συγκοινωνιακά μέσα αρμοδιότητας ΟΑΣΑ (Ο.ΣΥ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.), πιστοποιείται αποκλειστικά με την επίδειξη της Προσωποποιημένης Κάρτας, η οποία εκδίδεται από τον ΟΑΣΑ.

Απαιτείται: Προσωποποιημένη Κάρτα ΟΑΣΑ.

🚗

Απαλλαγή τελών κυκλοφορίας

Πλήρης απαλλαγή τελών κυκλοφορίας για ΙΧ μέχρι 1650 κ.εκ., που ανήκουν σε ΑμεΑ με δείκτη νοημοσύνης κάτω του 40%.

Φορέας: ΑΑΔΕ - aade.gr

🏦

Κοινωνικό Τιμολόγιο ΔΕΗ & Ύδρευσης

Μειωμένο τιμολόγιο ρεύματος & ύδρευσης (Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο) για οικογένειες με ΑμεΑ.

Αίτηση: Στον πάροχο με γνωμάτευση ΚΕΠΑ.

🏛️

Προτεραιότητα σε Δημόσιες Υπηρεσίες

Άτομα με αναπηρία εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε δημόσιες υπηρεσίες, νοσοκομεία, ΚΕΠ και τράπεζες.

Βάση: Ν. 4488/2017 - Αρχή Προστασίας Δικαιωμάτων ΑμεΑ.

👔

Εργασιακά Δικαιώματα & Επιδότηση

Υποχρεωτική πρόσληψη ΑμεΑ σε επιχειρήσεις άνω των 50 ατόμων (ποσοστό 2%). Επιδότηση απασχόλησης μέσω ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ για εργοδότες που προσλαμβάνουν ΑμεΑ.

Φορέας: ΔΥΠΑ (πρ. ΟΑΕΔ) - dypa.gov.gr

👨‍👩‍👧

Γονική άδεια

Δημόσιος τομέας: ειδική άδεια μετ' αποδοχών 22 ημερών ετησίως και μειωμένο ωράριο κατά 1 ώρα ημερησίως.
Ιδιωτικός τομέας: ειδική άδεια 10 ημερών ετησίως.

🅿️

Δελτίο στάθμευσης ΑμεΑ (μπλε κάρτα)

Δικαίωμα για parking στις ειδικές θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ με την επίδειξη της μπλε κάρτας. Εκδίδεται από την Διεύθυνση Μεταφορών & Επικοινωνιών της Περιφέρειας.
Ειδική (αποκλειστική) θέση στάθμευσης για ΑμεΑ. Η αίτηση υποβάλλεται στον οικείο Δήμο.

🎭

Δωρεάν Πρόσβαση σε Πολιτιστικούς Χώρους

Τα άτομα με αναπηρία έχουν δωρεάν είσοδο (με ή χωρίς συνοδό) σε: Μουσεία, Αρχαιολογικούς χώρους, Πινακοθήκες, Εκθέσεις και πολιτιστικά φεστιβάλ.

Προϋπόθεση: Βεβαίωση αναπηρίας ≥ 50% και αστυνομική ταυτότητα.

💶

Φόρος εισοδήματος

Υπό προϋποθέσεις, πλήρης ή μερική απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για εισοδήματα που προέρχονται από μισθούς και συντάξεις.

Φορέας: ΑΑΔΕ

🏠

ΕΝΦΙΑ & Δημοτικά τέλη

Υπό προϋποθέσεις, πλήρης ή μερική απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και τα Δημοτικά Τέλη.

Φορέας: ΑΑΔΕ & οικείος Δήμος

💼

Προγράμματα εργασίας & παροχές μέσω ΔΥΠΑ

Ειδικά μητρώα ανέργων ΑμεΑ στη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ).
Προγράμματα κατάρτισης και επανένταξης στην εργασία.
Συμμετοχή σε προγράμματα κοινωνικού τουρισμού εφόσον πληρούνται τα κριτήρια.

Απαιτείται: Εγγραφή στη ΔΥΠΑ.

📞

Χρήσιμες Επαφές & Φορείς

Σε ποιους να απευθυνθείτε για αιτήσεις, πληροφορίες και υποστήριξη.

🏢

ΟΠΕΚΑ

Επιδόματα αναπηρίας, κοινωνικές παροχές, κάρτα αναπηρίας.

Τηλ: 1564 | Web: opeka.gr

🏛️

ΕΦΚΑ / ΚΕΠΑ

Αίτηση πιστοποίησης αναπηρίας, γνωμάτευση ΚΕΠΑ.

Τηλ: 1555 | Web: efka.gov.gr

🏥

ΕΟΠΥΥ

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, θεραπείες, βοηθήματα.

Τηλ: 210 6871800 | Web: eopyy.gov.gr

📚

ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. (Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης)

Αξιολόγηση εκπαιδευτικών αναγκών, παράλληλη στήριξη, ΕΕΠ.

Web: Μέσω του σχολείου ή Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης

⚖️

Εθνική Αρχή Προστασίας Δικαιωμάτων ΑμεΑ

Παρακολούθηση εφαρμογής της Σύμβασης ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Καταγγελίες για παραβίαση δικαιωμάτων, ενημέρωση και υποστήριξη.

Τηλ: 213 1306000 | Web: Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας | Αναπηρία Τώρα: amea.gov.gr

💜

Σύμβαση ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD): Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση (Ν. 4074/2012). Τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα στην ισότητα, στη συμμετοχή, στην αξιοπρέπεια και στην αυτόνομη διαβίωση.